Quyết định đưa vụ án ra xét xử là văn bản thẩm phán ban hành khi kết thúc giai đoạn chuẩn bị xét xử, ghi ngày giờ và địa điểm mở phiên toà, thành phần hội đồng xét xử, việc xét xử công khai hay xử kín, và những người được triệu tập tham gia phiên toà. Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, phiên toà phải được mở trong 1 tháng kể từ ngày có quyết định này, có lý do chính đáng thì có thể tới 2 tháng.
Nhận văn bản này nghĩa là vụ án đã qua giai đoạn hoà giải, thu thập chứng cứ và sắp tới bản án sơ thẩm. Khoảng thời gian còn lại ngắn và có những việc chỉ làm được trước phiên toà. Bài này giúp bạn đọc đúng từng phần của quyết định, rồi lập danh sách việc cần làm theo thứ tự, ở cả vai nguyên đơn lẫn bị đơn.
Các phần của quyết định và điều cần kiểm
Mẫu văn bản cụ thể do toà sử dụng có thể khác nhau đôi chút về cách trình bày; các nội dung dưới đây là những phần bạn sẽ gặp và nên kiểm ngay khi nhận.
| Phần trong quyết định | Nói gì | Bạn kiểm điều gì |
|---|---|---|
| Số, ngày quyết định, tên toà | Toà đang giải quyết và ngày bắt đầu tính hạn mở phiên toà | Toà có đúng là toà bạn đã làm việc không, nhất là sau khi toà án tổ chức lại năm 2025 |
| Vụ án được đưa ra xét xử | Số thụ lý, quan hệ tranh chấp | Quan hệ tranh chấp ghi có đúng với yêu cầu của bạn không |
| Các đương sự | Tên, địa chỉ nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan | Tên bạn, tư cách tham gia, địa chỉ có chính xác không |
| Thành phần hội đồng xét xử, thư ký, kiểm sát viên (nếu có) | Những người sẽ ngồi phiên toà, có thể có người dự khuyết | Có ai thuộc trường hợp phải từ chối, bị thay đổi theo luật không |
| Thời gian, địa điểm mở phiên toà | Ngày, giờ, phòng xử, trụ sở toà | Đường đi, thời gian di chuyển, có trùng việc không thể dời không |
| Xét xử công khai hay xử kín | Phiên toà có cho người ngoài dự không | Vụ của bạn có thông tin riêng tư cần đề nghị xử kín không |
| Người được triệu tập | Đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền lợi, người làm chứng, người giám định, người phiên dịch | Người làm chứng bạn cần đã có tên chưa |
Nếu phát hiện sai sót về tên, địa chỉ hay tư cách tham gia, gửi văn bản cho toà ngay để được đính chính, đừng đợi tới phiên toà. Một sai sót địa chỉ có thể khiến giấy triệu tập không tới tay người khác, làm phiên toà phải hoãn.
Công khai hay xử kín: khi nào nên đề nghị
Nguyên tắc chung là xét xử công khai: ai cũng có thể vào dự, trừ người chưa thành niên trong một số trường hợp. Toà xử kín khi vụ việc cần giữ bí mật nhà nước, giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc, bảo vệ người chưa thành niên hoặc giữ bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật gia đình theo yêu cầu chính đáng của đương sự. Dù xử kín, bản án vẫn được tuyên công khai.
Trong vụ dân sự thông thường, đề nghị xử kín hay gặp ở tranh chấp có chứng cứ là thông tin sức khoẻ, quan hệ riêng tư trong gia đình, hoặc bí mật kinh doanh như công thức, danh sách khách hàng. Nếu quyết định ghi xét xử công khai mà bạn có lý do như trên, làm văn bản đề nghị gửi toà, nêu rõ thông tin nào cần bảo vệ và vì sao, kèm tài liệu liên quan.
Đừng đề nghị xử kín chỉ vì ngại bị người quen nhìn thấy. Đó không phải căn cứ luật định, và toà sẽ không chấp nhận. Nếu lo người khác biết chuyện, bạn có thể đề nghị không công bố một số thông tin cá nhân khi đăng tải bản án theo quy định về công bố bản án, là chuyện khác với xử kín.
Chứng cứ sau khi đã có quyết định đưa ra xét xử
Nguyên tắc: hạn giao nộp đã qua. Thẩm phán ấn định thời hạn giao nộp chứng cứ trong giai đoạn chuẩn bị xét xử. Khi đã có quyết định đưa vụ án ra xét xử, về nguyên tắc bạn không còn được nộp thêm chứng cứ một cách tự do như trước.
Ngoại lệ có thật nhưng hẹp. Đương sự vẫn có quyền giao nộp, trình bày tại phiên toà những chứng cứ mà toà đã yêu cầu nhưng đương sự không nộp được vì có lý do chính đáng, hoặc chứng cứ mà trước đó toà không yêu cầu, hay chứng cứ mà đương sự không thể biết được trong quá trình giải quyết vụ án.
Chuẩn bị lý do cho từng tài liệu muộn. Nếu bạn có tài liệu mới, ghi rõ vì sao trước đây không nộp: mới tìm thấy, mới được cơ quan khác cấp, trước đây bị bên kia giữ. Kèm bằng chứng về lý do nếu có, như ngày cấp trên giấy tờ.
Gửi cho toà trước, đừng giữ tới phiên. Nộp tài liệu cùng văn bản giải thích càng sớm càng tốt trước ngày xử, để thẩm phán và bên kia có thời gian xem. Tung tài liệu bất ngờ tại phiên toà thường làm phiên toà phải tạm ngừng hoặc hoãn để xác minh.
Kiểm tra mình đã nhận đủ chứng cứ của bên kia chưa. Bạn có quyền tiếp cận tài liệu mà các bên đã giao nộp, trừ tài liệu không được công khai theo luật. Nếu có tài liệu bạn chưa từng thấy, xin sao chụp trước phiên toà.
Việc cần làm trong những tuần trước phiên toà
Danh sách theo thứ tự ưu tiên. Mỗi việc nên làm bằng văn bản và giữ bản có xác nhận đã nhận khi gửi cho toà.
- Ghi ngày giờ phiên toà vào tờ mốc của vụ án, tính đường đi tới trụ sở toà. Từ giữa năm 2025, nhiều vụ dân sự sơ thẩm do TAND khu vực xử, trụ sở có thể xa hơn nơi bạn ở trước đây.
- Kiểm danh sách người được triệu tập. Nếu bạn cần một người làm chứng mà chưa có tên, làm văn bản đề nghị toà triệu tập, ghi họ tên, địa chỉ và họ sẽ làm chứng về việc gì.
- Nếu biết chắc không thể có mặt, chọn sớm giữa uỷ quyền cho người khác tham gia, đề nghị xét xử vắng mặt, hoặc đề nghị hoãn với lý do chính đáng kèm giấy tờ. Bài về xét xử vắng mặt và hoãn phiên toà trong danh mục này nói chi tiết từng hướng.
- Xin tiếp cận, sao chụp hồ sơ nếu bạn chưa nắm đủ lời khai và chứng cứ của bên kia.
- Rà lại yêu cầu của mình: số tiền, cách tính lãi, tài sản yêu cầu chia. Việc thay đổi, bổ sung yêu cầu tại phiên toà chỉ được chấp nhận trong giới hạn luật cho phép, không vượt phạm vi yêu cầu ban đầu.
- Chuẩn bị bản chính các giấy tờ đã nộp bản sao để đối chiếu, giấy tờ tuỳ thân, giấy triệu tập, văn bản uỷ quyền nếu có.
- Viết một trang tóm tắt cho riêng mình: điều bạn yêu cầu, căn cứ, chứng cứ chính, điều bên kia đang cãi. Cách trình bày tại phiên toà thuộc site chuyên về tranh tụng; trang tóm tắt này chỉ giúp bạn không quên ý.
Nếu có người bảo vệ quyền lợi như luật sư, gửi họ quyết định ngay khi nhận để họ xếp lịch. Vắng mặt của người bảo vệ quyền lợi có hệ quả riêng đối với việc hoãn phiên toà.
Thoả thuận vẫn còn mở tới phiên toà
Quyết định đưa vụ án ra xét xử không đóng cửa thương lượng. Tại phiên toà sơ thẩm, trước khi bắt đầu phần tranh tụng, chủ toạ phiên toà hỏi các đương sự có thoả thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án hay không. Nếu các bên thoả thuận được và thoả thuận đó tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội, hội đồng xét xử ra quyết định công nhận sự thoả thuận.
Vì vậy khoảng thời gian trước phiên toà cũng là lúc hai bên nên ngồi lại với nhau, nhất là khi kết quả giám định, định giá đã rõ và cả hai đã thấy được rủi ro của mình. Nếu đạt được thoả thuận, ghi lại bằng văn bản, mang tới phiên toà và đề nghị hội đồng xét xử ghi nhận.
Thoả thuận tại phiên toà khác với rút đơn: nó được toà công nhận và có giá trị thi hành. Đừng đổi một thoả thuận được công nhận lấy một lời hứa bên ngoài phòng xử.
Nhìn từ phía bị đơn
Bị đơn thường nhận quyết định này với tâm trạng căng thẳng hơn nguyên đơn. Vài điểm thực tế:
- Phiên toà vẫn có thể diễn ra nếu bạn vắng mặt theo các điều kiện luật định. Không đến không làm vụ án dừng lại.
- Bạn vẫn còn quyền trình bày đầy đủ ý kiến tại phiên toà, hỏi bên kia, tranh luận, đưa ra chứng cứ trong phạm vi ngoại lệ đã nêu.
- Yêu cầu phản tố phải được đưa ra trước thời điểm luật định trong giai đoạn chuẩn bị xét xử; nếu bạn chưa phản tố, hỏi kỹ trước khi định đưa ra yêu cầu mới tại phiên toà.
- Nếu muốn thoả thuận, chuẩn bị phương án cụ thể: số tiền, lịch trả, tài sản bảo đảm. Phương án mơ hồ ít khi được bên kia nhận.
- Nếu vụ án có giá trị lớn hoặc bạn chưa từng ra toà, đây là thời điểm muộn nhất hợp lý để nhờ người có chuyên môn xem hồ sơ.
Với cả hai bên, mục tiêu những tuần cuối là không để phiên toà bị hoãn vì lý do có thể tránh, và không bước vào phòng xử với tài liệu mà mình chưa đọc.
Câu hỏi thường gặp
Quyết định đưa vụ án ra xét xử có kháng cáo được không?
Không. Đây là quyết định về tiến trình tố tụng, không phải bản án hay quyết định giải quyết nội dung, nên không thuộc đối tượng kháng cáo. Nếu cho rằng có sai sót, bạn có thể làm văn bản đề nghị toà xem xét, hoặc yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng khi có căn cứ luật định.
Quyết định đưa ra xét xử có thay cho giấy triệu tập không?
Quyết định có danh sách người được triệu tập, nhưng toà vẫn gửi giấy triệu tập tham gia phiên toà theo thủ tục tống đạt. Nếu bạn nhận được quyết định mà chưa thấy giấy triệu tập, hãy hỏi toà để chắc chắn mình được triệu tập hợp lệ.
Có xin dời ngày xử ghi trong quyết định được không?
Đương sự không có thủ tục xin dời lịch tuỳ ý. Nếu có lý do chính đáng như ốm nặng, sự kiện bất khả kháng, bạn trình bày bằng văn bản kèm giấy tờ, và toà xem xét theo quy định về hoãn phiên toà. Lý do bận việc riêng thông thường khó được chấp nhận.
Tại phiên toà có được bổ sung yêu cầu mới không?
Việc thay đổi, bổ sung yêu cầu tại phiên toà chỉ được chấp nhận nếu không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện, yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập ban đầu. Yêu cầu hoàn toàn mới thường phải khởi kiện thành vụ án khác.
Người làm chứng không chịu đến thì sao?
Người làm chứng được triệu tập hợp lệ mà vắng mặt, hội đồng xét xử quyết định vẫn xét xử hoặc hoãn phiên toà tuỳ việc vắng mặt có ảnh hưởng tới việc giải quyết vụ án không. Luật cũng có quy định về việc dẫn giải người làm chứng trong một số trường hợp.
Không biết đường tới toà khu vực mới thì hỏi ở đâu?
Địa chỉ trụ sở được ghi trong quyết định và giấy triệu tập. Nếu còn băn khoăn, liên hệ bộ phận tiếp nhận của chính toà ghi trên văn bản. Nên đến trước giờ xử để tìm phòng xử và làm thủ tục kiểm tra giấy tờ.